RedGreenTest

Mù màu toàn phần: khi hoàn toàn không thấy màu

Achromatopsia là dạng mù màu duy nhất mà người bệnh hoàn toàn không nhìn thấy màu. Nó rất hiếm và ảnh hưởng nhiều hơn chỉ là thiếu màu sắc.

Cập nhật · 3 phút đọc

Mục lục
  1. Achromatopsia là gì?
  2. Triệu chứng của achromatopsia
  3. Nguyên nhân và tỷ lệ
  4. Chẩn đoán
  5. Dụng cụ hỗ trợ và nghiên cứu
  6. Khác gì với các dạng mù màu khác
  7. Câu hỏi thường gặp
Tóm tắt: Achromatopsia là mù màu hoàn toàn: người bệnh chỉ thấy các mức sáng tối, rất nhạy cảm với ánh sáng và thị lực giảm. Bệnh rất hiếm (khoảng 1/30.000) và di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường.

Achromatopsia là gì?

Ở achromatopsia (còn gọi là đơn sắc tế bào que), các tế bào nón ở võng mạc không hoạt động hoặc gần như không hoạt động. Việc nhìn gần như hoàn toàn do tế bào que đảm nhận – loại tế bào thường dùng để nhìn lúc chạng vạng. Tế bào que không phân biệt được màu, nên thế giới hiện ra bằng các sắc xám và độ sáng.

Mô phỏng đơn giản – gần đúng cùng một cảnh trông thế nào với từng kiểu thị giác.

Triệu chứng của achromatopsia

Vì tế bào nón cũng đảm nhận khả năng nhìn rõ và nhìn trong ánh sáng mạnh, achromatopsia thường biểu hiện từ khi còn nhỏ qua:

Ở dạng không hoàn toàn, vẫn còn một chút sắc giác và thị lực tốt hơn một chút.

Nguyên nhân và tỷ lệ

Achromatopsia di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường: trẻ mắc bệnh khi nhận gen bị biến đổi từ cả bố và mẹ. Các gen đã biết gồm CNGA3 và CNGB3. Bệnh gặp ở khoảng 1/30.000 người, nam và nữ như nhau.

Còn có một dạng mắc phải rất hiếm, achromatopsia do não, khi tổn thương não (ví dụ đột quỵ) làm rối loạn khả năng xử lý màu.

Chẩn đoán

Rung giật nhãn cầu và sợ ánh sáng ở trẻ nhỏ là dấu hiệu sớm. Bác sĩ nhãn khoa xác định chẩn đoán bằng test sắc giác, đo chức năng võng mạc (điện võng mạc đồ, ERG) và xét nghiệm gen. Một test Ishihara đơn giản cho thấy không có sắc giác, nhưng không phân biệt được achromatopsia với các dạng khác.

Dụng cụ hỗ trợ và nghiên cứu

Đã có các thử nghiệm liệu pháp gen cho CNGA3 và CNGB3. Hiện chưa có phương pháp điều trị nào được phê duyệt.

Khác gì với các dạng mù màu khác

Phần lớn người “mù màu” không bị achromatopsia mà bị mù màu đỏ-xanh lá hoặc, ít hơn, mù màu xanh dương-vàng. Họ vẫn thấy màu, chỉ nhầm một số sắc độ – và thị lực bình thường. Tổng quan mọi dạng: mù màu.

Câu hỏi thường gặp

Người bị achromatopsia chỉ thấy đen trắng?

Họ thấy các sắc xám và độ sáng nhưng không thấy màu – thường kèm sợ ánh sáng và thị lực thấp.

Achromatopsia phổ biến đến mức nào?

Khoảng 1/30.000 người, nam và nữ như nhau.

Achromatopsia có chữa được không?

Hiện chưa. Liệu pháp gen đang được nghiên cứu. Kính lọc và dụng cụ phóng đại giúp sinh hoạt dễ dàng hơn.