Deuteranopia: ślepota na zieleń i deuteranomalia wyjaśnione
Deuteranopia i deuteranomalia dotyczą komórek odpowiedzialnych za światło zielone. Razem to najczęstsza postać daltonizmu – mniej więcej trzy na cztery osoby z daltonizmem czerwono-zielonym mają jedną z nich.
Spis treści
Czym jest deuteranopia?
W deuteranopii brakuje czopków M – komórek najbardziej czułych na światło o średniej długości fali, czyli zielone. Nazwa pochodzi od greckiego „deuteros” (drugi). Widzenie opiera się na dwóch zamiast trzech rodzajach czopków; takie osoby są dichromatami, podobnie jak wiele ssaków, np. psy.
Deuteranomalia: łagodniejsze osłabienie widzenia zieleni
Znacznie częstsza od deuteranopii jest deuteranomalia. Czopki zielone są tu obecne, ale ich czułość jest przesunięta w stronę czerwieni, więc mózg dostaje słabszy sygnał czerwono-zielony. Nasilenie waha się od ledwo zauważalnego po niemal tak silne jak w deuteranopii.
| Deuteranomalia | Deuteranopia | |
|---|---|---|
| Czopki zielone | obecne, przesunięte | brak |
| Inaczej | osłabione widzenie zieleni | ślepota na zieleń |
| Częstość (mężczyźni pochodzenia europejskiego) | ok. 5% | ok. 1% |
| Częstość (kobiety) | ok. 0,35% | ok. 0,01% |
Sama deuteranomalia występuje częściej niż wszystkie pozostałe zaburzenia widzenia barw razem wzięte.
Jak widzą osoby z deuteranopią
- Czerwony, pomarańczowy, żółtozielony i zielony wyglądają podobnie – żółtawo lub brązowawo.
- Łatwo pomylić brązowy z ciemnozielonym, różowy z szarym, fiolet z niebieskim.
- W przeciwieństwie do protanopii czerwień nie wydaje się dużo ciemniejsza.
- Kontrasty niebiesko-żółte i różnice jasności pozostają wyraźne.
Więcej przykładów w artykule jak widzi daltonista.
Przyczyny i dziedziczenie
Gen barwnika zielonego (OPN1MW) leży na chromosomie X tuż obok genu barwnika czerwonego. Ponieważ oba geny są bardzo podobne, przy przekazywaniu mogą się ze sobą rekombinować – powstają „hybrydowe” barwniki, które odpowiadają za przesuniętą czułość w deuteranomalii. Osłabione widzenie zieleni dziedziczy się recesywnie w sprzężeniu z X, więc dotyczy głównie mężczyzn. Więcej w artykule daltonizm czerwono-zielony.
Test na deuteranopię
Tablice Ishihary szybko pokazują, czy masz daltonizm czerwono-zielony. Nasz bezpłatny test online dodatkowo wskazuje, czy odpowiedzi sugerują typ deutan czy protan i jakie jest nasilenie. Czy to deuteranomalia, czy deuteranopia, okulista może dokładnie zmierzyć anomaloskopem.
Wskazówki na co dzień
- Włącz filtr kolorów „deuteranopia” w ustawieniach dostępności iOS lub Androida.
- W wykresach i arkuszach używaj wzorów lub podpisów zamiast samego czerwonego/zielonego.
- Przy deuteranomalii wiele osób zauważa, że okulary dla daltonistów wyraźniej oddzielają czerwienie od zieleni.
Najczęstsze pytania
Czym różni się deuteranopia od deuteranomalii?
W deuteranopii brakuje czopków zielonych; w deuteranomalii są obecne, ale ich czułość jest przesunięta.
Jak często występuje deuteranomalia?
U ok. 5% mężczyzn pochodzenia europejskiego – to najczęstsze ze wszystkich zaburzeń widzenia barw.
Czy psy widzą jak ludzie z deuteranopią?
W przybliżeniu tak: psy też mają tylko dwa rodzaje czopków i mylą podobne kolory, choć dodatkowo widzą mniej ostro.