Okulary dla daltonistów: czy naprawdę działają?
Filmy, na których ktoś w specjalnych okularach po raz pierwszy widzi „prawdziwe” kolory, regularnie stają się viralami. Co się za tym kryje? Uczciwie wyjaśniamy, jak działają okulary dla daltonistów, komu pasują i gdzie są ich granice.
Spis treści
Jak działają okulary dla daltonistów?
Przy daltonizmie czerwono-zielonym krzywe czułości czopków czerwonych i zielonych nachodzą na siebie bardziej niż zwykle. Światło z obszaru nakładania się (ok. żółto-pomarańczowego) pobudza oba rodzaje czopków niemal tak samo – przez co mózgowi trudniej oddzielić czerwień od zieleni.
Okulary dla daltonistów mają specjalne filtry, które usuwają światło właśnie z tego zakresu (tzw. filtry notch). Dzięki temu sygnały czopków czerwonych i zielonych znów bardziej się różnią. Efekt: czerwienie i zielenie wydają się bardziej nasycone, a wielu użytkownikom łatwiej je rozróżnić.
Czy okulary dla daltonistów działają? Co potrafią, a czego nie
| Potrafią | Nie potrafią |
|---|---|
| Zwiększyć kontrast między czerwienią a zielenią | Zastąpić brakujących czopków |
| Sprawić, że kolory wydają się bardziej nasycone i żywe | Wyleczyć daltonizmu |
| Sprawić, że codzienność, przyroda i sztuka wydają się bardziej kolorowe | Zapewnić prawidłowych wyników w testach widzenia barw |
Badania pokazują, że takie okulary nie poprawiają lub prawie nie poprawiają wyników testów diagnostycznych, takich jak tablice Ishihary. Mimo to wielu użytkowników mówi, że na co dzień kolory wydają się wyraźnie przyjemniejsze i bardziej kontrastowe. Jedno i drugie może być prawdą: okulary sprawiają, że kolory są bardziej wyraziste – ale nie „normalne”.
Dla kogo są okulary dla daltonistów?
- Dobrze się sprawdzają: u osób z deuteranomalią lub protanomalią – łagodnym do umiarkowanego daltonizmem czerwono-zielonym, czyli u zdecydowanej większości.
- Ograniczony efekt: przy pełnej deuteranopii lub protanopii efekt jest zwykle mniejszy.
- Nie nadają się: przy achromatopsji i zwykle przy daltonizmie niebiesko-żółtym.
Nasz bezpłatny test pokaże, jak silny jest Twój daltonizm i czy to typ protan czy deutan.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie
- Na zewnątrz czy w pomieszczeniach: wiele modeli jest przyciemnionych jak okulary przeciwsłoneczne i przeznaczonych na dzień; do wnętrz i pracy przy ekranie są jaśniejsze wersje.
- Korekcja: jeśli nosisz okulary, szukaj soczewek korekcyjnych lub nakładek (clip-on).
- Nie jeździj nocą w przyciemnianych modelach.
- Przyzwyczajenie: efekt często wzmacnia się po kilku minutach lub dniach.
- Zwroty: ponieważ efekt jest indywidualny, wybierz sprzedawcę, który daje czas na wypróbowanie.
Okulary EnChroma, COLORDROP i inne
Znane marki to m.in. amerykańska EnChroma oraz COLORDROP. COLORDROP – dostawca tego bezpłatnego testu – oferuje okulary dla daltonistów, także z korekcją i modele dla dzieci, z 30-dniową gwarancją zwrotu pieniędzy. Porównaj spokojnie działanie filtra, zastosowanie i warunki zwrotu.
Najczęstsze pytania
Czy okulary dla daltonistów przywracają prawidłowe widzenie barw?
Nie. Zwiększają kontrast między czerwienią a zielenią, ale nie zastąpią brakujących lub zmienionych czopków.
Czy okulary dla daltonistów działają przy każdym typie?
Najlepiej działają przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach czerwono-zielonych (trichromatyzm anomalny). Przy pełnym dichromatyzmie efekt jest mniejszy, a przy achromatopsji go nie ma.
Czy w takich okularach zdam test widzenia barw?
Nie – i nie wolno ich do tego używać. Wyniki testów diagnostycznych w takich okularach prawie się nie zmieniają.