Jak widzi daltonista?

Jak widzą daltoniści: symulacja

Klikaj przyciski, aby zobaczyć, jak mniej więcej wygląda ta sama scena przy różnych zaburzeniach widzenia barw. Zwróć uwagę na czerwone kwiaty, jabłka, sygnalizator i czerwoną piłkę na zielonej trawie.

Co widzi daltonista z daltonizmem czerwono-zielonym

Przy daltonizmie czerwono-zielonym czerwienie, pomarańcze, żółtozielone, zielenie i brązy zlewają się w podobne żółtobrązowe odcienie, a niebieski i żółty nadal łatwo odróżnić. To tłumaczy takie codzienne sytuacje:

• Czerwone porzeczki czy truskawki „znikają” wśród zielonych liści.
• Czerwoną kropkę wskaźnika laserowego na slajdzie trudno znaleźć.
• Fiolet wygląda jak niebieski, bo czerwona składowa prawie nie jest dostrzegana.
• Czerwone i zielone diody (np. kontrolki ładowania) wyglądają tak samo.

Deuteranomalia – najczęstszy typ

Przy deuteranomalii różnice są słabsze, ale nie znikają. Wiele osób zauważa ją dopiero w teście – albo gdy inni dziwią się ich „zielonej” koszuli, która w rzeczywistości jest brązowa.

Protanopia – czerwień wydaje się ciemna

Przy protanopii brakuje czopków czerwonych. Czerwień jest nie tylko przesunięta w odcieniu, ale też dużo ciemniejsza – głęboka czerwień może wyglądać niemal na czarną.

Jak widzą daltoniści z daltonizmem niebiesko-żółtym

W rzadkiej tritanopii jest odwrotnie: czerwień i zieleń da się odróżnić, ale mylą się niebieski z zielonym oraz żółty z różowym. Niebo wygląda bardziej turkusowo-szaro, a żółty jak blady róż.

Widzenie bez kolorów: achromatopsja

Osoby z achromatopsją widzą tylko odcienie jasności – zwykle przy silnej nadwrażliwości na światło i obniżonej ostrości wzroku.

Dlaczego symulacje są tylko przybliżeniem

Kolor powstaje w mózgu. Osoby z wrodzonym daltonizmem nigdy nie widziały inaczej i bardzo sprawnie korzystają z innych wskazówek – jasności, nasycenia, kontekstu. Symulacje pokazują, które kolory trudno rozróżnić, a nie to, jak widzenie „się odczuwa”. Na wynik wpływają też ustawienia ekranu.

Wskazówki: projektowanie przyjazne daltonistom

• Nigdy nie opieraj się wyłącznie na czerwonym i zielonym – dodaj symbole, wzory lub podpisy.
• Wybieraj łatwe do odróżnienia pary, np. niebieski i pomarańczowy.
• Zadbaj o wystarczający kontrast jasności.

Zwierzęta też widzą kolory inaczej – psy widzą podobnie jak ludzie z deuteranopią. Więcej w artykule jak widzi pies.